Nedir bu “Morning Pages”?

Sabah alarm çalıyor. Telefonu elimize alıyoruz; bildirimler, mesajlar, yapılacaklar, dün gece aklımıza takılanlar… Daha yataktan çıkmadan zihnimiz günün ilk toplantısını çoktan yapmış oluyor. Güne, bir önceki günün getirdikleriyle ani bir giriş yapıyoruz. Tam da bu sebepten son dönemde giderek popülerleşen morning pages bugün gündemimizde. Üstelik bunun için meditasyon uygulamasına, uzun bir sabah rutinine ya da ilham perisine ihtiyacımız yok. Bir kalem, bir defter veya birkaç sayfa yeterli. Morning Pages, yani sabah sayfaları, tam da bu fikirden yola çıkan bir yazma pratiği.

Yöntemi popülerleştiren isimlerden biri olan yazar Julia Cameron, Sanatçının Yolu (The Artist’s Way) kitabında yaratıcılığımızla yeniden bağ kurmanın yollarını anlatıyor. Cameron’a göre yaratıcı olmak yalnızca ressamların, müzisyenlerin, yazarların ya da sanatla profesyonel olarak uğraşanların bir yeteneği değil. Hepimizin içinde var olan ve keşfedilmeyi bekleyen bir taraf. Ona ulaşmamıza engel olan şeyse zihnimizin gürültüsü.

Peki, sabah sayfaları tam olarak ne?

Yöntem oldukça basit: Her sabah, mümkünse uyandıktan hemen sonra, elinize kalemi alıyor ve el yazısıyla üç sayfa yazıyorsunuz. Konu dilediğiniz her şey olabilir. Cümlelerin düzgün olması, anlamlı bir bütün oluşturması ya da bir sonuca varması gerekmiyor. Dün gece gördüğünüz rüyadan bu aralar dilinize dolanan şarkının hissettirdiklerine, aklınıza takılan bir konuşmadan yapmak istediğiniz bir yemeğe kadar ne düşünüyorsanız kâğıda dökebilirsiniz.

Hatta sayfanın başına “Ne yazacağımı bilmiyorum” diye başlayıp bunu üç sayfa boyunca tekrarlamanız bile yöntemin ruhuna aykırı değil. Çünkü amaç ortaya okunmaya değer bir metin çıkarmak değil, zihninizden geçenleri sansürlemeden dışarıya aktarmak. Cameron bu pratiği, insanın kendi düşüncelerini ve duygularını keşfetmesine yardımcı olan bir tür yaratıcı alan olarak ele alıyor. Üstelik sabah sayfaları yalnızca yaratıcılığı ortaya çıkarmaya yönelik değil; kendini daha iyi tanımak, düşüncelerini berraklaştırmak ya da günlük hayatın telaşında kendine biraz alan açmak isteyen herkes deneyebilir.

Burada önemli bir ayrıntı var: Sabah sayfaları günlük tutmakla aynı şey değil. Günlüğümüzde çoğu zaman başımıza gelenleri anlatıyor, olayları değerlendiriyor ya da günümüzü geriye dönüp anlamlandırmaya çalışıyoruz. Sabah sayfalarında ise düşüncelerin henüz şekillenmeden, bir düzene girmeden kâğıda dökülmesine izin veriyoruz. Bir bakıma zihnimizin sekmelerini kapatmadan önce hepsini tek tek görünür hâle getiriyoruz. Çünkü bazen yeni bir şey için ortaya çıkarmak için önce üstünde birikenlerden kurtulmamız gerekir.

Neden özellikle sabah?

Cameron, yazma pratiğinin sabahın erken saatlerinde henüz telefona bakmadan veya kimseyle iletişime geçmeden yapılmasını öneriyor. Çünkü sabahları zihnimiz, günün koşuşturmasına henüz bütünüyle kapılmamış oluyor. Telefondaki bildirimler, ödenecek faturalar ve günlük hayatın sorunları zihnimizin önüne geçmeden kendimize ait bir alan yaratmak, günün geri kalanına nasıl yaklaşacağımızı da etkileyebiliyor.

Cameron, sabah sayfalarının güne eşlik eden düşünceleri ve kaygıları görünür kılarak yaratıcılığımızı bastıran şeyleri fark etmemize yardımcı olabileceğini savunuyor. Çünkü yaratıcılık sonradan toprağa ekilen bir tohum değil de zaten toprağın derinlerinde gömülü olan bir hazine. Örneğin; uzun zamandır yazmak istediğiniz bir hikâyeyi sürekli erteliyorsanız sayfalarda bununla ilgili düşünceler belirebilir. Belki yeterince iyi olmadığınızı düşünüyorsunuz, belki başarısız olmaktan korkuyorsunuz, belki de aslında yapmak istediğiniz şeyin başka bir şey olduğunu fark ediyorsunuz. Bunları önceden bilmek zorunda değilsiniz; bazen yazarken karşınıza çıkmaları yeterli. 

Ayrıca kitapta sabah sayfaları için yaratıcı olumlama cümlelerine de yer veriliyor. Yaratmaya hazırım. Yaratıcı yeteneklerimi kullanmaya hazırım. Yaratmak için kendime izin vermeyi öğrenmeye hazırım. İlk başta spiritüel bir şey gibi duran bu cümleler aslında beynin seçici dikkat ve olumlu beklenti etkisi özelliğini kullanan bir çalışma. Beynimiz haklı çıkmayı seven bir yapıda olduğu için söylediğimiz ve inandığımız şeylere dikkat vererek ilgisini oraya yönlendirir. Basit bir örnek olarak: Sabah uyandığınızda o günün kötü bir gün olacağını düşündüğünüzde, beyniniz gün boyunca kötü şeylere odaklanma eğilimi göstererek kendini haklı çıkarır. 

Elbette sabah sayfaları yazmak bir gecede hayatınızı değiştirecek sihirli bir değnek değil. Her gün yazan herkesin bir anda roman yazmaya başlayacağının ya da bütün sorunlarının çözüleceği de yok. Ancak düzenli yazmak, düşüncelerimizi gözlemlememize, tekrar eden kaygıları fark etmemize ve sorunlarımıza başka bir pencereden bakmamıza yardımcı olabilecek bir alışkanlık.

Her sabah üç sayfa yazmak zorunda mıyız?

Cameron’ın önerisi oldukça net: Her sabah, el yazısıyla üç sayfa. Mümkün olduğunca uyanır uyanmaz. Bilgisayarda yazmak yerine kâğıt ve kalem kullanmayı, sayfaları da öncelikle kendiniz için tutmayı öneriyor. Bu sayfaların başkalarının okuyacağı, beğeneceği ya da değerlendireceği metinler olması gerekmiyor. Dolayısıyla dil bilgisi kuralları, anlatım bozuklukları, tekrarlar ve hatta biraz dağınık düşünceler ya da kötü el yazınız için endişelenmenize gerek yok.

Peki, bir sabah uyandınız ve yazacak enerjiniz yok. Ya da sabahları yazmaya ayıracak zamanınız yok. Her şey bitti mi? Tabii ki de hayır. Cameron’ın yönteminde süreklilik önemli olsa da bu pratiği yeni bir performans sınavına dönüştürmek, tam da kurtulmaya çalıştığımız baskıyı yeniden oluşturmak anlamına gelebilir. Bir gün atlamış olsanız da yarın yepyeni bir gününüz daha var. 

Sabah yazmak sizin için zorlayıcıysa günün başka bir saatinde yazmayı denemek de hiç yazmamaktan daha iyi bir başlangıç. Sadece bunu kitabın önerdiği yöntemin birebir uygulanmasıyla karıştırmamak gerekiyor: Cameron özellikle sabah saatlerini ve üç el yazısı sayfayı vurguluyor. Siz kendi rutininizi oluştururken bu öneriyi bir başlangıç olarak düşünebilirsiniz.

Peki, sayfaların konusu ne olmalı? Hiçbir şey ya da her şey. Hoşunuza gitmeyen kahvenizin tadından, bir arkadaşınıza söyleyemediğiniz cümleye, gelecek hafta yapmak istediğiniz planlardan küçükken kurduğunuz hayallere kadar aklınıza gelen her şey olabilir. Kendinizi sansürlememek, yazdıklarınızı düzeltmemek ve ortaya çıkan metni bir başarı ölçütü olarak görmemek işin püf noktası. Bu sayfaları birine göstermek, sosyal medyada paylaşmak ya da daha sonra dönüp okumak zorunda da değilsiniz. Bu sayfalar sadece zihninizin rahatça ortaya saçılıp dökülmesi için bir alan. 

Sanatçının Yolu: Üç sayfadan çok daha fazlası

Julia Cameron’ın 1992’de yayımlanan Sanatçının Yolu kitabı, yalnızca sabah sayfalarını anlatan bir rehber değil. Kitap, yaratıcılığı yeniden keşfetmek için tasarlanmış 12 haftalık bir program içeriyor. Cameron’ın yaklaşımında sabah sayfalarının yanında bir başka temel uygulama daha var: Artist Date, yani sanatçı buluşması.

Sanatçı buluşması, haftada bir kez kendinize ayırdığınız, mümkünse tek başınıza gerçekleştirdiğiniz ve sırf merakınızı gidermek ya da keyif almak için yaptığınız bir etkinlik. Bir sanat galerisine ya da müzeye gitmek, hiç denemediğiniz bir atölyeye katılmak, kitapçıda dolaşmak, yeni bir sokak keşfetmek ya da çocukluğunuzdan beri sevdiğiniz bir şeyi yeniden yapmak… Burada da amaç bir iş çıkarmak değil, kendinize yeni deneyimler için alan açmak.

Kitap boyunca her hafta yaratıcılığın farklı bir yönüne odaklanılıyor. Cameron, ilk haftalarda güven ve kimlik duygusu üzerine düşündürürken ilerleyen haftalarda güç, bütünlük, olasılık, bolluk, bağlantı, dayanıklılık, şefkat, kendini koruma, özerklik ve inanç gibi temaları ele alıyor. Her bölümde okuma parçalarının yanında düşünme egzersizleri, sorular ve haftalık görevler bulunuyor.

Örneğin kendinizi sınırlayan inançları fark etmek, geçmişte vazgeçtiğiniz hayalleri hatırlamak, sizi besleyen ve tüketen ilişkileri düşünmek ya da daha önce hiç yapmadığınız bir etkinliği denemek bu yolculuğun parçaları arasında. Kitap, yaratıcılığı doğuştan bir yetenek olarak değil, zamanla güçlendirilebilen ve gündelik hayatta yeniden yer edinen bir süreç olarak ele alıyor.

12 haftalık programın temelinde sabah sayfaları ve sanat buluşmaları yer alıyor; diğer egzersizler ise her hafta üzerinde çalıştığınız konuyu daha derinlemesine düşünmenize yardımcı oluyor. Yani kitabı bitirmekten çok, önerdiği pratikleri deneyimlemek daha önemli.

Bir defter seçmek de ritüelin parçası olabilir:
İşte 2027 için birbirinden güzel ajanda önerileri

Sabah sayfalarının en güzel taraflarından biri, başlamak için büyük bir hazırlığa ihtiyaç duymaması. Pahalı bir kaleme ya da özel bir deftere ihtiyacınız yok. Evinizdeki eski bir defterin boş sayfalar işinizi görebilir. Hatta sabah sayfalarının ilk kuralı, sayfaların güzel görünmesini önemsememek olduğundan, en sevdiğiniz defteri kullanmak zorunda bile değilsiniz. Ama yazmayı sevenler bilir: Bazen yeni bir defterin kapağını açmak, kâğıdın dokusunu hissetmek ve kalemin kaliteli bir sayfada yağ gibi kayması başlı başına bir motivasyon kaynağıdır. 

Hazır tüm TikTok keşfetimiz, hangi ajandayı kullanacağını konusunda dehşete düşmüş insanlarla doluyken ajandalardan da bahsetmemek olmaz. Son yıllarda ajandalar da yapılacaklar listesinin tutulduğu defterler olmaktan çıkıp kişisel bir etkinlik alanına dönüştü. Hatta insanlar farklı amaçlar için birden fazla ajandayı aynı anda kullanıyor. Farklı kapaklar, renkler, kâğıt türleri, sayfa çeşitleri ve kişiselleştirilebilir tasarımlar, yazma deneyimini özgün bir ritüele çevirmek isteyenlere farklı seçenekler sunuyor. 

Bu yaklaşımın en popüler örneklerinden biri de bullet journal. Kısaca BuJo olarak da bilinen bu yöntem, var olan hazır şablonlara bağlı kalmadan ajandayı kendi ihtiyaçlarına göre düzenlemene olarak tanıyor. Alışkanlık takip çizelgelerinden aylık hedeflere, okuma listelerinden günlük notlara hatta içilen su takibine kadar her şeyi tek bir defterde bir araya getirebiliyorsunuz. 

Yeni bir yıla hazırlanırken ajanda seçmek de bu yüzden yalnızca tarihleri ve yapılacakları düzenlemekle ilgili değil; nasıl bir rutin kurmak, neleri takip etmek ve kendine nasıl bir alan açmak istediğinle de ilgili. 2027’ye kendi ritminizi bulabileceğiniz bir başlangıç yapmak isterseniz farklı ihtiyaçlara ve zevklere hitap eden ajanda ve defter markalarını sizin için bir araya getirdik.

Prev, kurucusu Elif Taştekne’nin bu yılki koleksiyon için ilhamını toprağın katmanlarından aldığını söylediği, tasarımı ön planda tutan markalardan biri. Markanın farklı desenlerle, süslemelerle ve charm detaylarıyla zenginleştirilmiş defterleri, kırtasiye ürünlerini yalnızca not almak için değil, kişisel birer aksesuar olarak da görenlere hitap ediyor. Elma derisinden üretilen defterler  ve kalemlikler birbirinden güzel renkleriyle bu yıl da kalbimizi çaldı.

Your Days Paper ise Sena Akgöz’ün kendi sabah sayfalarını yazma alışkanlığından doğan bir marka. İkonik ajanda tasarımı ve sabah sayfalarına yönelik ürünleriyle öne çıkan markanın koleksiyonunda, yıl boyunca kullanılmak üzere tasarlanan beşli setler de bulunuyor. Sabah yazılarını düzenli bir rutine dönüştürmek isteyenler için farklı renk seçenekleri, bu alışkanlığı daha keyifli hâle getirmenin bir yolu olabilir. 

Zeynep Hantik’ın Holden Kitap‘la işbirliği olan Flow Ajanda ajanda ise kullanımını günlük yaşamın akışına eşlik eden bir planlama alışkanlığına dönüştürmeye odaklanıyor. Sade bir tasarım ve birbirinden güzel renkleriyle çıkacak olan ajandalardan favorimiz tabii ki de mavi olan. 

Zeynep Hazal’ın markası Core Ajanda da ajanda seçkisinde değerlendirilebilecek markalardan biri. A5 ve B6 olmak üzere iki farklı boyutla çıkan ajandaların iç tasarımları tamamen aynı. Core Ajandayı farklı kılan ise her ajandanın yanında 8 adet şömiz kapağını ve şeffaf kılıfının olması. Yani yıl içinde ajandanızın kapağını istediğiniz gibi değiştirebilirsiniz. Ayrıca birbirinden tatlı stickerlar ve kitap ayraçları da hediye. 

Biraru ise ajanda, defter ve kâğıt ürünleriyle öne çıkıyor. A5, A6 ve mini boy seçeneklerinin yanı sıra farklı renklerde kapaklar ve tarihsiz ajandalar sunan marka, planlama alışkanlığını kendi temposuna göre oluşturmak isteyenlere alternatifler sağlıyor. Sticker ve aksesuar seçenekleri de defterlerini kişiselleştirmeyi sevenler için koleksiyonun bir parçası.

Dojo Project, henüz çok geniş kitleler tarafından keşfedilmemiş olsa da tasarımlarıyla dikkat çeken markalardan biri. Klasik ajanda anlayışının dışına çıkan estetiği, kırtasiye ürünlerini yalnızca planlama aracı değil, kişisel aksesuarların bir parçası olarak görenlere hitap ediyor. Louise Carmen’in bir muadili olan defterler, az bilinen markaları keşfetmeyi ve maksimalistliği özgün tasarımlarla renklendirmeyi sevenler için radarına alınabilecek bir isim.

Sonuçta ajanda seçerken önemli olan en popüler ürünü almak değil, elinize aldığınızda gerçekten kullanmak isteyeceğiniz tasarımı ve sayfa düzenini bulmak. Kimi için renkli kapaklar ve küçük süslemeler yazma isteğini artırırken kimi için sade bir tasarım ve geniş not alanları daha işlevsel olabilir.

Herkese güzel sabahlar diliyoruz.