Theo James’in başrolünde olduğu İngiliz yapımı Fuze filmi, İstanbul sahnelerinde tercih edilen o meşhur “sarı filtre” nedeniyle şu sıralar sosyal medyanın en çok konuştuğu konulardan biri haline geldi. İstanbul’un o kendine has mavi ve canlı havasını bir kenara bırakıp şehri adeta tozlu bir çöl kasabası gibi gösteren bu tercih, bizleri de sizler kadar sinirlendirdi.

Bitmeyen Filtre Tartışması

Sinema dünyası bazen şehirlerin ruhunu yansıtmak yerine, onları zihnindeki kalıplara uydurmayı tercih ediyor. Bunun son kurbanı ise güzel İstanbul’umuz oldu. Başrolünde Divergent ve The White Lotus ile tanıdığımız Theo James’in yer aldığı Fuze filminin setinden gelen görüntüler, sosyal medyada küçük bir çaplı “renk savaşı” başlattı.

Şehrin masmavi Boğaz’ı ve pırıl pırıl gökyüzü yerine, sanki bir kum fırtınasının ortasındaymışız gibi duran yoğun sarı-turuncu tonlar, sadece Türk izleyicisini değil, yurt dışından Türkiye’ye gelenleri de mutsuz etti. Anlayacağınız, elin yabancısı bile bizi savundu. Sosyal medya kullanıcıları “İstanbul ne zamandan beri Meksika sınırında?” diyerek bu duruma esprili bir dille sitem etti.

Peki, bu sarı filtre nereden geliyor?

Sinema literatüründe bu filtreye genelde “Yellow Filter” veya “Sepia Filter” deniyor. Hollywood, özellikle Batı dışındaki yerleri (Orta Doğu, Meksika veya Güney Asya) daha sıcak, “tehlikeli”, “kaotik” veya “fakir” göstermek için bilinçli olarak bu sarı tonları kullanıyor. Bu bir nevi görsel bir klişe; izleyiciye “Burası senin bildiğin modern dünyaya benzemiyor” demenin en kısa yolu.

Fuze bu filtre konusunda tabii ki yalnız değil! İşte geçmişte “dünyayı sarı görmemize” neden olan bazı ünlü örnekler:

Extraction (Bangladeş): Chris Hemsworth’un başrolünde olduğu Netflix filmi, Bangladeş sahnelerinde o kadar yoğun bir sarı filtre kullanmıştı ki, izleyiciler “Dakkar şehrinde oksijen yerine kum mu solunuyor?” diye sormuştu.

Breaking Bad (Meksika): Belki de bu akımın en ikonik örneği. Walter White ne zaman sınırı geçip Meksika’ya gitse, ekran bir anda portakal suyuna batırılmış gibi oluyordu. Bu durum o kadar kanıksandı ki, artık internette “Meksika filtresi” dendiğinde akla gelen ilk şey bu dizi oluyor.

Traffic (Meksika): Steven Soderbergh’in bu ünlü filmi de hikayeyi üç farklı renge bölmüştü. Meksika sahneleri sarı ve grenli, Washington sahneleri ise soğuk ve maviydi.

Argo (İran): Tahran sahnelerinde kullanılan sarı-kahverengi tonlar, şehrin 70’lerdeki atmosferini yansıtma iddiasında olsa da, yine o “egzotik ve tekinsiz” algısını besleyen türdendi.

Neden tepki çekti? Öncelikle “oriental”. Sonralıkla… setten paylaşılan fotoğraflarda bile sarı filtre kullanılması insanları kandırmak dışında amacı yok gibi. Hele ki İstanbul ne Mexico City kadar kurak ne de bir çöl şehri. İstanbul’un kendine has ışığı, tarihi dokusu ve modern yüzü bu filtreyle birleşince ortaya çıkan görüntü “yapay” duruyor. İzleyiciler artık şehirlerin olduğu gibi, doğal renkleriyle (mesela bir Skyfall’daki ya da Tinker Tailor Soldier Spy’daki o daha gri/soğuk ama gerçekçi İstanbul gibi) görünmesini istiyor.

Sonuç olarak; Fuze filmi vizyona girdiğinde İstanbul’u bu “tozlu” haliyle mi göreceğiz yoksa tepkiler sonrası bir renk düzenlemesi (color grading) yapılır mı göreceğiz. Ama bizce iyi yaptık, tepki göstermekle yani.