Yapay zekânın kadınlara zarar vermek için kullanılmasının henüz başlarındayız, herkes böyle diyor.
Geçtiğimiz hafta erkekler Grok’u, tanımadıkları kadınların fotoğraflarını alıp onlara bikiniler giydirmek, onları yarı çıplak hallere sokmak ve bu görüntüleri sosyal medyada dolaşıma sokmak için kullandı. Reddit ve X’te paylaşılan örnekler, bunun tekil birkaç sapkın deneme değil, organize ve yaygın bir pratik haline geldiğini gösteriyordu.
Elon Musk’ın yapay zekâ aracı Grok, yapay zekânın ne kadar güçlü olabileceğini herkese kanıtlamış olabilir ama aynı zamanda çok daha rahatsız edici bir gerçeği de görünür kılıyor: Kadınları rızaları olmadan cinselleştirmeyi mümkün kılan bir teknoloji artık herkesin cebinde. Üstelik geçen hafta apar topar eklenen bazı güvenlik önlemleri, bu “cin”i şişeye geri sokmaya yetmiş gibi durmuyor. Uzmanlara göre yapay zekânın kadınlara zarar vermek için kullanılması daha yolun başında ve asıl zor kısım şimdi başlıyor.
Reddit’te bir kullanıcı “Grok’u keşfettikten sonra normal porno bana artık saçma geliyor” diye yazmış mesela. Bir diğeri ise “özellikle belirli birini istiyorsam, evet” diye ekliyor. Gerçek ortada: Rızasız, cinselleştirilmiş içerik üretimini mümkün kılan araçlar hızla çoğalıyor ve bunların yayılma yolları küresel ölçekte neredeyse kontrol edilemez halde.
Kadınları korumak için “hukuk” gerekli
Institute for Strategic Dialogue’dan Anne Craanen, bu içeriklerin ana akıma taşınmasının artık çok daha kolay olduğunu, bunun da mizojinin yayılması için verimli bir zemin yarattığını söylüyor. Geçen yaz yayımlanan araştırmalar, bu tür “çıplaklaştırma” uygulamalarının milyonlarca ziyaretçiye ulaştığını, sosyal medyada yüz binlerce kez paylaşıldığını ortaya koyuyor; üstelik bunların bir kısmı Apple ve Google gibi herkesin kullandığı mağazalarda yer alabiliyor.
Bu noktada sorulması gereken soru artık “bu yapılabilir mi?” değil, “buna gerçekten izin verilecek mi?” olmalı.
Uzmanlara göre alınabilecek önlemler teknik olarak imkânsız değil ama ciddi bir irade gerektiriyor. En temel adım, rızasız gerçek kişi görsellerinden üretilen her türlü cinsel içeriğin açık biçimde yasaklanması ve bunun sadece kâğıt üzerinde değil, algoritma düzeyinde engellenmesi. Ama mesele yalnızca teknoloji şirketlerine bırakılamayacak kadar büyük. Uygulama mağazalarından sosyal medya platformlarına kadar tüm ekosistemin bu tür araçları barındırmaması gerekiyor. Kısacası, kadınları korumak için “hukuk” gerekli. Kısacası yapay zekânın sınırlarını çizen şey kod değil, yasa olmalı.
Korkarız, belli kararların alınması ertelendikçe, bedelini yine kadınlar ödeyecek gibi duruyor.